Broj 99
Početna > Trpeza > SRPSKE SLAVE

SRPSKE SLAVE

Sveti arhanđeo Mihailo - Aranđelovdan

Srpska pravoslavna crkva i vernici slave Sabor svetog arhanđela Mihaila, u narodu poznat kao Aranđelovdan 21. novembra. Posvećen je Mihailu, predvodniku vojske dobrih anđela koji su se, po predanju, suprotstavili silama zlih i palih anđela. Na ikonama se arhanđeo Mihailo predstavlja sa krilima, u vojvodskoj odeći, sa mačem u jednoj i terazijama u drugoj ruci.

U kalendaru praznika Srpske pravoslavne crkve 21. novembar je naslovljen kao Sabor svetog arhanđela Mihaila i ostalih sila bestelesnih, obeležen je crvenim slovom, a u bogoslužbenom tipiku crkve označen je znakom Srednjeg praznika druge vrste (crvenim krstićem). To znači da je prema rangu i značaju svrstan u treću od šest grupa crkvenih praznika. Ovo je nepokretni praznik, tj. nepromenljivog datuma, pa se uvek slavi osmog novembra po starom, odnosno 21. novembra po novom kalendaru. Aranđelovdan je krsna slava mnogih porodica i svih hramova posvećenih ovom arhanđelu, zapovedniku nebeske anđeoske vojske koja je pobedila pobunjene Luciferove sledbenike, pale anđele.

Slava Nemanjića
Sveti arhanđeo Mihailo jedna je od najčešćih srpskih krsnih slava, bila je slava i srpske kraljevske loze Nemanjića. Ovaj starešina anđela božjih najčešće je predstavljan s terazijama, jer se veruje da on deli duše na pravedne i grešne. Prema opštem verovanju, arhanđeo Mihailo prihvata duše umrlih i, mereći dobra i zla dela njihova na zemlji, šalje ih u raj ili pakao.
Arhanđeo Mihailo se smatra čuvarem pravoslavne vere i borcem protiv verskih jeresi. Poštuje se kao iscelitelj bolesnih, borac i ratnik, čija se pomoć priziva i pod čiju se zaštitu stavljaju narodi i zemlje.

Poreklo praznika
Kult arhanđela Mihaila potiče iz 4. veka i razvio se najpre u Frigiji. Od davnina su ljudi praznovali anđele božje, ali se to često izmetalo u njihovo obožavanje. Inače, anđeo na grčkom znači vesnik, a demon - pakosnik. Jeretici su ih ponekad tumačili kao bogove ili ih smatrali stvoriteljima čitavog vidljivog sveta. Na četiri-pet godina pre Prvog vaseljenskog sabora, održan je Laodikijski pomesni sabor i tada je 35. pravilom ustanovljeno ispravno poštovanje anđela. U vreme rimskog pape Silvestera i aleksandrijskog patrijarha Aleksandra, ustanovljen je ovaj praznik arhanđela Mihaila i pročih sila nebesnih u novembru.

Zašto se slavi u novembru?
Novembar mesec nije odabran slučajno za praznovanje anđela, „bestelesne braće čovekove", jer je novembar deveti mesec od marta, meseca u kojem je, po učenju hrišćanske crkve, bog stvorio svet. Ni broj devet nije odabran nasumce, jer je Stvoritelj na početku stvorio devet anđeoskih činova. Sveti Dionisije Areopagit, učenik apostola Pavla, opisao je ovih devet činova u knjizi O nebesnoj jerarhiji. U toj strogoj anđelskoj hijerarhiji, vojvoda anđeoske vojske je arhanđeo Mihailo, jer je svojim delovanjem spasao mnoge anđele otpale od Boga, koje je Lucifer povukao sobom u propast. Među anđelima vlada savršena jednodušnost i stroga hijerarhija u poslušnosti nižih činova višim, a svih ukupno svetoj božjoj volji. Ni broj sedam nije uzet slučajno, jer je to sveti broj i broj Božanske tajne, čiju suštinu ljudi mogu samo da naziru. Otud, osim sedam anđela, čija se imena znaju i imaju svoju simboliku, postoji sedam darova Svetog duha, sedam svetih tajni, sedam dana Bog je stvarao svet, svetlost se razlaže na sedam duginih boja, sedam je tonova zvuka... Arhistratig Mihailo smatra se živim svetiteljem.

Po broju svečara koji ga slave kao slavu svojih predaka i porodičnog zaštitnika, Aranđelovdan je na trećem mestu, iza Svetog Nikole i Svetog Georgija. Svetom Nikoli je posvećeno 600, a Svetom Georgiju oko 300 hramova na području pod jurisdikcijom Srpske pravoslavne crkve.