Broj 76
Početna > Lepi i zdravi > OBOLJENJE METABOLIZMA

OBOLJENJE METABOLIZMA

Giht je metaboličko oboljenje, koje nastaje kao posledica trajno visokog nivoa mokraćne kiseline u krvi i taloženja kristala mononatrijum-urata u zglobovima i drugim delovima organizma. Deli se na primarni i sekundarni giht.

U velikom broju slučajeva uzrok nastanka ovog metaboličkog poremećaja je nepoznat. Primarni giht nastaje kao posledica povećanog stvaranja mokraćne kiseline i smanjenog izlučivanja putem bubrega. Sekundarni ili stečeni giht nastaje usled povećanog stvaranja mokraćne kiseline iz nukleoproteina raspadnutih ćelija u slučaju raznih bolesti (policitemija, hronična granulocitna leukemija, psorijaza...).
Prirodno se mokraćna kiselina rastvara u krvi i izbacuje iz organizma urinom. U nekim slučajevima se ipak stvara preterana količina mokraćne kiseline koja počinje da se kristalizuje u sitne igličaste oštre kristale u zglobovima ili tkivima koja ih okružuju, što izaziva bol, zapaljenje i otoke.

 

Simptomi gihta
Giht počinje naglo, obično u snu, sa izuzetno jakim bolom u zglobu, toliko jakim da bolesniku i dodir pokrivača pobuđuje bolnu senzaciju. Obično napada zglob nožnog palca, ali i skočni zglob, kolena, zglobove ruku. Ovaj zapaljenski proces traje 3-14 dana, a nakon toga se spontano smiruje. Kulminaciju dostiže u prva 24 časa. Zglob je zapaljen, crven i otečen. Oboleli zglob daje jasnu sliku zapaljenskog artritisa, gde dominira otok, zategnuta i sjajna koža jarkocrvene boje. Ponekad se zbog inflamatornog procesa u zglobu, javlja i povišena telesna temperatura i drhtavica.

Faktori rizika - stanja koja doprinose da se stvori visok nivo mokraćne kiseline su:

1. Stil života - preterana konzumacija alkohola. Pod preteranom konzumacijom alkohola se za muškarce smatra više od dva pića dnevno, a za žene više od jednog pića dnevno. Rizik pojačava i telesna težina koja je veća za 15 kg od normalne telesne težine.
2. Neke hronične bolesti i lekovi, kao što je nelečen visok krvni pritisak, dijabetes, visok nivo masnoća (hiperlipidemia) i holesterola u krvi, arterioskleroza.
3. Genetska sklonost, jedno od četvoro ljudi koji pate od gihta ima nekog u porodici koji je patio od tog stanja.
4. Godine i pol - muškarci mnogo češće pate od gihta nego žene, kod kojih se rizik povećava tek u menopauzi. Kod muškaraca se giht javlja između 30. i 50. godine, kod žena tek posle 50. godine života.
Lečenje - tokom napada bolova koriste se nestereoidni antizapaljenski lekovi. Treba imati na umu da ovi lekovi mogu izazvati neželjene sporedne efekte kao što su bolovi u stomaku, čir i krvarenje. Terapija gihta traje čitavog života.
Kada se smiri akutni napad gihta, lekar može da prepiše lekove koji utiču na smanjenje produkcije mokraćne kiseline u organizmu ili na ubrzavanje procesa kojom se mokraćna kiselina izbacuje iz organizma.

Promena životnog stila ublažava simptome
Održavanje normalne telesne težine, postepeno skidanje viška kilograma, čime se smanjuje pritisak na zglobove i nivo mokraćne kiseline u krvi. Treba izbegavati i dijete kojima se naglo gubi višak kilograma jer se njima privremeno povećava nivo mokraćne kiseline u krvi.

Prognoza
U slučaju da se bolest javi kod mladih osoba prognoza je lošija, jer su ponovni napadi bolesti češći, vrednosti uratemije više, češće promene na bubrezima, a ako se bolest ne leči, dolazi do invaliditeta. Od kada se u terapiju uvode novi lekovi koji smanjuju količinu mokraćne kiseline u krvi, broj bolesnika sa hroničnim promenama je u stalnom padu, a takođe je u stagnaciji i broj bolesnika koji umiru zbog oštećene funkcije bubrega.