Broj 72
Početna > Putovanja > SIRTAKI, BUZUKI I JOŠ PONEŠTO...

ATINA

SIRTAKI, BUZUKI I JOŠ PONEŠTO...

Prestonica koja je dobila ime po boginji mudrosti spaja svoju antičku istoriju sa modernim ritmom života. Atina, glavni grad Grčke, grad je prepun kafića i taverni, ulica, parkova i urbanih ekscentrika, a svakodnevni život tesno je isprepleten s dalekom prošlošću

Veruje se da je Atina dobila ime kada je boginja mudrosti Atina osvojila grad posle duela sa Posejdonom. Grad je cenjen kao postojbina zapadne civilizacije, bio je dom Sokrata, Platona i Aristotela. Sve u Atini je u neraskidivoj vezi sa Akropoljem, 156 metara visokom liticom od krečnjaka, koja kruniše grad. Jasno je vidljiv iz bilo kog dela grada, a beli stubovi Partenona ponosno se izdižu put neba, kao simbol ljudske genijalnosti. Arheološka iskopavanja koja su izvedena na padinama i ravnim terenima akropoljskog uzvišenja dokazala su da je ova velika litica prvi put nastanjena u periodu neolita, pre nekih 6000 godina. Oni koji dolaze u Atinu prvi put, odmah se upućuju na Akropolj i malo je onih kojima ne zastane dah. Ruine, očuvane do današnjih dana, datiraju iz 4. veka.

Akropolj
Sam Akropolj obuhvata četiri građevine: Partenon, Erehtejon, Propileji i hram Atine pobednice. Partenon je, svakako, najveći sačuvan spomenik dorske arhitekture, i on je najveća razglednica na Akropolju sa kog se pruža nezaboravan pogled na ceo grad. Iza Partenona je drugi hram, Erehtejon, sagrađen 420. godine p.n.e, poznat po svom tremu sa karijatidama. To su figure žena koje služe kao stubovi u hramovima i drugim građevinama, a jedna od legendi kaže da one predstavljaju devojke zarobljene u gradu Karije. Propileji je sagrađen između 437. i 432. godine p.n.e. i predstavljao je ulaznu kapiju u Akropolj. Tu je i hram Atine sagrađen od belog mermera.


Partenon

Hram je građen između 447. i 438. godine p.n.e. a potpuno dovršen 432. godine p.n.e. Krase ga mitološke scene rađanja Atine kao i rata između bogova Atine i Posejdona oko imena grada. Partenon su zidale arhitekte Iktin i Kalikrat, a čuveni vajar Fidija, sa svojim učenicima, izradio je sve skulpture kao i kip boginje Atine visok devet metara. Partenon je najviše oštećen tokom turske vladavine sredinom 15. veka kada su ga Mlečani tokom opsade Atine bombardovali jer je bio korišćen kao magacin za barut. Sledeći primer civilizacijske sebičnosti desio se početkom 19. veka kada je ambasador Engleske u Carigradu lord Eldžin došao da poseti Akropolj. On je ukrcao sve što je mogao na šest brodova i poslao u Englesku. Usput su dva broda potonula, pa se to danas nalazi negde na morskom dnu. Engleski lord je skinuo i karijatide, skulpture mladih sveštenica koje svojim glavama pridržavaju svod hrama Erehtejona, koje se danas nalaze u Britanskom muzeju u Londonu. Postoji legenda da se noću, kada duva vetar na Akropolju, mogu čuti dozivanja preostalih karijatida za sestrama u Londonu. Uprkos apelima Grčke, Englezi nisu vratili odneto blago.

Sokrat i Platon
Načičkani nizbrdo od Akropolja nalaze se ostaci Agore, antičkog građanskog centra Atine, gde su nekada šetali i razgovarali veliki filozofi Sokrat i Platon. Takođe, ova oblast obeležena je ruševinama brojnih antičkih zgrada, uključujući i Dionisov teatar, najstariji teatar na svetu, gde su izvođeni veliki komadi Eshila, Sofokla i Evripida.


Trg Sintagma i Plaka

Sintagma je srce moderne Atine, a sedište je zgrada Parlamenta, izgrađena 1840. godine. Turiste impresioniraju neobično obučeni gardisti ispred palate, koji se smenjuju svakog sata. Trg je centralno mesto za pristup glavnim atrakcijama Atine, naročito Muzeju milje duž Avenije Vasilis Sofijas, koja prolazi pored trga Sintagma. Ovde se mogu videti mnogi muzeji kao što su Benaki i Vizantijski muzej. Deo starog grada Atine ispod Akropolja je postao mesto sakupljanja putnika i turista, naročito u vrele atinske večeri. Šetanje uskim uličicama Plake, pored antičkih spomenika, vizantijskih crkvi, kuća i palata, kao i primamljivih vinskih taverni, predstavlja sjajnu zabavu.

Statua Zevsa u Olimpiji
Još jedno svetsko čudo bila je statua boga Zevsa - vrhovnog boga starih Grka, u čiju čast su se održavale Olimpijske igre, a nalazila se na prostoru same Olimpije, po kojoj su igre i dobile naziv. U vreme Olimpijskih igara prestajali su ratovi, a atlete iz Male Azije, Sirije, Egipta i sa Sicilije dolazili su da proslave Olimpijadu i obožavaju svog boga nad bogovima Zevsa. Statua se nalazila u samom gradu Olimpiji, na zapadnoj obali današnje Grčke, oko 150 km zapadno od Atine. Računanje vremena kod starih Grka započinje 776. godine p.n.e. kada se veruje da je počelo i održavanje Olimpijskih igara. Ogromni Zevsov hram konstruisao je arhitekta Libon 450. god. p.n.e. Usled rastuće moći antičke Grčke, jednostavni hram u dorskom stilu delovao je isuviše obično, pa su bile potrebne krupne izmene na njemu. Rešenje je pronađeno u izgradnji ogromne statue.

Nacionalni park
Pored Zevsovog hrama, u centru grada nalazi se Nacionalni park, koji je podigla kraljica Amalija 1853. godine. Iz carskih vrtova Evrope, ali i celog sveta, prenela je sadnice 100 biljaka i drveća koji i dan-danas stoje, posle skoro 140 godina u parku. Uz ivicu jednog od većih gradskih bulevara, zaštićena samo tankom ogradom, nalazi se Hadrijanova kapija.