Broj 37
Početna > Lepi i zdravi > BILJKE KOJE LEČE

Fitoterapija

BILJKE KOJE LEČE

Od davnina je poznato da mnoge biljke blagotvorno deluju. I pored svih dostignuća u medicini, fitoterapija danas doživljava pravi procvat

Istorija medicine donosi zanimljive primere korišćenja lekovitog bilja i eteričnih ulja, kako u lečenju, tako i u prevenciji raznih bolesti. Danas fitoterapija doživljava pravi procvat zahvaljujući novom pristupu koji obuhvata tradicionalna znanja, savremena dostignuća na području medicine, farmacije i hemije.
 
  Treba biti strpljiv
  Istorijski dokumenti govore o upotrebi balzama, mirisa, biljnih ulja, aromatičnih vodica i smole u drevnom Egiptu, Kini, Indiji, Grčkoj, od antičkog doba, preko srednjeg veka, pa do modernih vremena. Kod sprovođenja fitoterapije treba biti strpljiv jer su delovanje, a time i rezultati, spori. S lekovitim biljem ne možemo sve izlečiti, ali njime unosimo u organizam vrlo vredne materije (eterična ulja, vitamine, prirodne antioksidante, flavonoide, minerale, enzime...) čime ga jačamo, činimo otpornijim i poboljšavamo metaboličke procese. Lekovito bilje, ukoliko se upotrebljava na ispravan način, gotovo da i nema neželjene efekte, a ako ih i ima, svedeni su na najmanju moguću meru. U fitoterapiji većina ljudi koristi najjednostavnije sastojke, poznatije pod nepreciznim nazivom čajevi, a predstavljaju ekstrakte lekovitih materija u vrućoj vodi.
 
  Revoluciju u fitoterapiji napravili su SIPF preparati lekovitog bilja. Sam naziv potiče iz francuskog jezika, a znači integralni rastvor svežeg lekovitog bilja. U ovom slučaju, bilje se obrađuje 12 sati posle berbe i podvrgava se delovanju niskih temperatura, što zaustavlja sve enzimske procese u biljci. Onda se otapa u alkoholu i ta smesa se stavlja u bočice, ali alkohol nije sredstvo ekstrakcije, on samo čuva stabilnost preparata. Za sada, na tržištu postoje sledeći SIPF preparati: ehinacea, artičoka, pasiflora, matičnjak, kopriva, preslica, divlji kesten, čičak...
 
  Aromaterapijom do zdravlja
  Aromaterapija se danas smatra delom fitoterapije. U aromaterapiji se koriste esencijalna ulja biljaka koja se dobijaju ekstrakcijom ili destilacijom. Postoje dva pristupa aromaterapiji: francuski i anglosaksonski. Francuska terapija uključuje unos lekovitog bilja oralnim putem, dok se kod anglosaksonskog pristupa eterična ulja primenjuju isključivo putem kože i inhalacije. Većina ljudi smatra da je aromaterapija samo u vidu masaža i inhalacije mirišljavih ulja, ali to nije u potpunosti tačno. Kako postoji više od 400 vrsta eteričnih ulja, ona se i upotrebljavaju na razne načine. Pored masaže i inhalacije, mogu se primenjivati samostalno ili u preparatima: uljima, kupkama, šamponima, kremama, vodama za usta. Pri upotrebi neophodno je strogo pratiti uputstva stručnog aromaterapeuta.
 
  Oprezno sa uljima
  Danas na tržištu postoji veliki broj eteričnih ulja, od kojih je većina lažna, a kao primer možemo navesti ulje ruzmarina. Ukoliko ga u prodavnici nađete samo pod tim imenom, nikada ne možete tačno da znate o kojoj vrsti ulja se radi. Uz naziv eteričnog ulja uvek mora pisati i njegov hemotip i sastav. Postoje tri vrste ulja ruzmarina. Hemotip kamfor primenjuje se uglavnom kod grčeva i bolova u mišićima, a ukoliko se uzme oralno, može biti toksičan za moždane ćelije. Drugi hemotip je cineol, vrsta ruzmarina koja raste u severnoj Africi, koji snažno utiče na cirkulaciju, deluje kod infekcija mokraćnih i disajnih puteva. Uz propisno doziranje može da se primeni i oralnim putem. Treći hemotip je ruzmarin verbenon koji raste samo na Korzici. To je vrlo skupo, ali i kvalitetno ulje, a koristi se kod virusnih oboljenja poput hepatitisa i kožnih infekcija. Njegov hidrolat ima vrlo povoljno delovanje na kožu, pa se koristi u pripremi prirodne aromakozmetike. Treba biti vrlo oprezan pri kupovini ulja za aromaterapiju, jer sam natpis na bočici ne znači mnogo.
 
  FITOTERAPIJA KROZ ISTORIJU
  -    Zidove pećina na jugu Francuske prvi ljudi su oslikavali biljem koje su koristili kao lek.
  -    Kod Egipćana su pronađeni prvi popisi lekovitog bilja.
  -    Stari Grci su prvi medicinu odvajali od religije. Hipokrat je tvrdio kako je bolest prirodna pojava i treba je suzbijati određenom metodom.
  -    Arapska civilizacija je postavila temelje savremenoj hemiji.
  -    Lekar Paracelzus tvrdio je da za svaku bolest postoji specifičan lek i suprotstavljao se tadašnjim idejama o univerzalnom leku. Govorio je da biljka ne leči sama po sebi, nego ono nešto sadržano u biljci. On je verovao u simboliku biljaka, tako da je orah koristio za lečenje glavobolje jer ga je orahova kora podsećala na lobanju, a jezgro na mozak.
 
  Delotvornost biljke zavisi od uslova u kojima raste biljka, nivoa zrelosti kada se biljka bere, kako se suši i na koji način se konzervira.