Broj 234
Početna > Lepi i zdravi > Kad Nela postane Miloš

Promena pola o trošku države

Kad Nela postane Miloš

Lečenje pacijenata s poremećajem polnog identiteta uskoro će plaćati država. Pripreme za operaciju traju najmanje 18 meseci i uključuju posete specijalizovanim psihijatrima

Prema procenama stručnjaka iz Beogradskog tima za poremećaje polnog identiteta, oko 220 pacijenata je do sada registrovano, lečeno ili su u fazi pripreme za operativno lečenje. Počeci ove vrste hirurgije datiraju iz kasnih osamdesetih kada je urađena prva takva operacija.
- U poslednje dve decenije u Srbiji je operaciju transformacije genitalija jednog pola u drugi imalo nešto više od 170 osoba. One su operativno lečenje uglavnom same plaćale, jer je takav zahvat dosad ubrajan među vanstandardne medicinske usluge - kaže dr Miroslav Đorđević, član hirurškog tima Beogradskog centra za genitalnu hirurgiju.

Besplatne operacije
Od pre tri godine, dozvolom Ministarstva, ove operacije se kao vanstandardne procedure obavljaju u GAK-u Narodni front, gde su pacijenti sami pokrivali troškove bolničkog lečenja. Troškovi za ove zahvate su se kretali od 150.000 do 220.000 dinara, u zavisnosti od vrste operativnih zahvata i dužine boravka u bolnici. Time su, praktično, bili pokrivani osnovni troškovi operacije, dok su lekari radili volonterski. U proseku je operisano od 10 do 12 pacijenata godišnje u tom periodu.
Uskoro bi, međutim, ove operacije mogle biti pokrivene novcem iz fonda osiguranja, kako je predviđeno Izmenama Zakona o zdravstvenom osiguranju.

Hari-Bendžaminov sindrom
Pacijenti obično objašnjavaju da su rođeni u telu dečaka, a osećaju se kao devojčice. Ovaj urođeni nesklad duše i tela zove se Hari-Bendžaminov sindrom.
- Kod mene nikada nisu izrasle dlake, oduvek imam ženski glas i ponašanje, sve kao devojčica. Vodili su me kod raznih lekara i psihologa - tvrdi jedan od pacijenata koji čeka na operaciju.

Kada je opravdano?

Prema međunarodnoj klasifikaciji, poremećaj polnog identiteta je svrstan među psihijatrijska oboljenja i nesporno je promena genitalija, odnosno formiranje genitalija prema novom polu, kada psihijatri procene da pacijent zaista ima problem transseksualnosti, medicinski opravdan - kaže dr Miroslav Đorđević, urolog, naš vodeći stručnjak za operacije promene pola. Pol se ne može promeniti, definisan je genetski i osoba prema tom genetskom polu zauvek ostaje ista. Psihijatrijski problem, kada takva osoba počinje da odbacuje izgled i pripadnost svom polu, predstavlja početak lečenja i kod dobro postavljenih indikacija završava se hirurgijom, kojom se odstranjuju polni organi pripadajućem polu i u jednoj ili više operacija, formiraju genitalije suprotnog pola.

Odlazak kod psihijatra
Prema njegovom tvrđenju, pre operacije pacijent ima obavezu da najmanje godinu dana posećuje psihijatra, pa tek ako se ustanovi da je zahvat opravdan, jer osoba pati „zarobljena u pogrešnom telu", počinju pripreme za promenu pola. Prva faza je hormonska terapija, koja mora da se uzima bar šest meseci. Budući muškarci uzimaju muške, a oni koji bi da postanu žensko, uzimaju ženske hormone. Tako se promeni telo, a polni organi menjaju se operacijom.

Potrebno više operacija
Da žensko postane muško, potrebno je od jedne do nekoliko operacija. Postoji operativna tehnika, koju su razvili lekari iz naše zemlje, gde se od ženskih genitalija, formira mali muški polni organ, sa skrotumima i veštačkim testisima. Sve se dešava u jednom aktu i takve osobe imaju mogućnost da mokre u stojećem stavu kao i svi muškarci. Procentualno, njih je preko 70 odsto. Kod ostalih, koji žele da imaju muški polni organ po dimenzijama i obliku adekvatan za mušku populaciju, operativno lečenje obuhvata više procedura. Od različitih delova tela formira se muški polni organ u prvom aktu, a zatim se kroz seriju manjih zahvata formira mokraćna cev i ugrađuju implantati kako bi se omogućio erektilni proces i mogućnost punog seksualnog odnosa - objašnjava dr Đorđević.

Lakše budućim ženama
Budućim ženama je u neku ruku lakše. Kada muškarac postaje žensko, potrebno je da samo jednom, najviše dva puta legne na hirurški sto, a dobije skoro savršen ženski polni organ. Zanimljivo je da su osobe kod kojih je promenjen pol pregledali i lekari koji nisu mogli da ustanove da se radi o operativno formiranim ženskim genitalijama, što dovoljno govori o rezultatima koje naš tim lekara postiže u estetskom i funkcionalnom pogledu.

Promena pola u sedmoj deceniji

Najstariji pacijent koji se u Srbiji podvrgao promeni pola imao je blizu
70 godina. Prva operacija promene pola u svetu je urađena 1950, a u
Srbiji 1989. Uradio ju je doktor Sava Perović, koji je od muškarca
napravio ženu. Nekoliko godina kasnije, počeo je da operiše i žene, od
kojih je stvarao muškarce. Prema nekim statistikama, na 100.000
stanovnika od dva do četiri promene pol. Prema našem zakonu, pol mogu da
promene samo punoletni, dok ovakvom zahvatu u Španiji, Austriji,
Holandiji i Nemačkoj mogu da se podvrgnu i mlađi.

 

 

Žaklina Milenković