Broj 18

Ostrvo za uživanje

KRIT

Krit je peto ostrvo po veličini u Mediteranu, najjužnije, najveće i, po mnogo čemu, najvažnije grčko ostrvo. Nalazi se na raskrsnici triju kontinenata: Evrope, Azije i Afrike i zbog svog geografskog položaja važi za jedno od najtoplijih ostrva Evrope. Turistička sezona traje od maja do oktobra. Prostire se na površini od 8331 km2. Pretežno je brdovito i planinsko područje i cela unutrašnjost ostrva je slabo naseljena. Severna obala je razvijenija od južne i tu se nalaze turistički centri Hanja, Retimno, Iraklion i Agios Nikolaos koji su ujedno i glavni gradovi četiri regije na ostrvu. Čitavom dužinom severnog dela ostrva izgrađen je autoput. Kada se stigne na Krit, postavlja se pitanje kuda pre krenuti, jer ostrvo pruža pregršt mogućnosti kako za uživanje u prirodnim lepotama, tako i za obilaske istorijskog nasleđa.

Hanja
 
  Jedno od najživopisnijih mesta na ostrvu je Hanja, najveći grad zapadnog dela ostrva sa oko 60.000 stanovnika. Do 1972. godine Hanja je bila glavni grad Krita. Za vreme minojske civilizacije Kidonija, kako se tada Hanja nazivala, bila je važan grad-palata na ostrvu. Kasnije je ovaj grad nastavio svoj razvoj pod antičkom, rimskom, vizantijskom, venecijanskom i turskom vlašću. Jedna od glavnih atrakcija Hanje je stari srednjovekovni grad sa romantičnom venecijanskom lukom u kojoj se nalaze taverne na otvorenom. Tu se služe kritski specijaliteti od sveže i raznovrsne ribe sa puno povrća spremljenog na maslinovom ulju. Sve to dopunjuje opojno crno ili belo kritsko vino koje uz zvuke buzukija i melodije rembetika poziva na meraklijsko raspoloženje. Na samo deset kilometara od Hanje nalaze se turistička mesta Kalamaki, zatim sledi Agia Marina i Platanjas gde je sve podređeno letu, suncu i moru, a karakterišu ih dugačke peščane plaže, hotelski kompleksi i moderni noćni klubovi. A provod u toplim letnjim noćima počinje posle ponoći i traje do jutra u barovima Mambo, Destil i Milos na samoj morskoj obali. Posetioci avanturističkog duha u blizini Hanje mogu istraživati netaknutu prirodu klisure Samarija, dugačke 18 km i bogate retkim vrstama flore i faune. Ako zaista želite da se opustite, posetite plaže Elafonisi, poznatu kao kritski Karibi, i Falasarnu koja je proglašena najlepšom plažom u Evropi 2004. godine.
 
  Retimno
 
  Ukoliko se krene sa zapada ka istoku, sledeća destinacija koju treba posetiti je svakako Retimno, glavni grad istoimene oblasti. Grad nije imao posebnu stratešku važnost na ostrvu sve do dolaska Venecijanaca koji su ostavili svoj trag posebno u arhitekturi. Autentičan izgled starom delu grada daju venecijanska luka sa tipičnim starim svetionikom, uske kamene uličice, fontane, zgrade koje datiraju iz XVI veka, džamije i minareti iz turskog perioda. Grad krasi i mletačka tvrđava Forteca, koja dominira gradom i u čijem se teatru organizuju koncerti, vinske svetkovine čija je tradicija duga 500 godina, izložbe i predavanja. Dugačko šetalište duž obale povezuje stari deo grada sa turističkim delom, gde se nalaze mnogobrojni hoteli i duge peščane plaže koje pružaju mogućnosti bavljenja sportovima na vodi. U ranim večernjim satima na ulicama starog grada u Retimnu meštani nude suvenire, tradicionalne kritske poslastice i rukotvorine starih zanatlija. Na južnoj obali nalaze se neke od najvećih turističkih atrakcija ovog regiona - plaža Preveli gde se reka Megalopotamos uliva u more, manastir Preveli i plaža Matala, poznata po pećinama koje se nalaze u neposrednoj blizini i u kojima su nekada boravili hipici sklanjajući se od patrola lokalne policije. U blizini se nalazi jedna od tri palate minojske civilizacije, Festos koja se nalazi na brdu Kastri odakle se pruža pogled na Libijsko more. U njoj je pronađen disk Festosa, najstariji primerak tipografije na svetu.
 
  Iraklion
 
  Glavni grad ostrva, kulturni i ekonomski centar i najvažnija luka koja povezuje ostrvo sa kopnenim delom Grčke, ima ukupno 120 000 stanovnika. Na tlu Krita u periodu 2600-1100. godine pre nove ere razvila se prva evropska civilizacija - minojska. U tom periodu izgrađene su mnoge palate i razvijala se trgovina sa susednim zemljama. U blizini Irakliona nalazi se arheološko nalazište Knosos, palata minojske civilizacije koju je rekonstruisao arheolog ser Artur Evans čija se bista nalazi na ulazu u lokalitet. Tu je Velika palata sa strukturama lavirinta, hodnicima, obrednim prostorijama, sobom sa prestolom kralja Minosa i kraljičine odaje sa veličanstvenim freskama. Tu je i Mala palata, kraljevska vila, kupatilo sa pravom kadom i Dionisijeva kuća sa podnim mozaicima. Nakon posete Knososu, preporučuje se poseta Arheološkom muzeju gde se čuvaju originalne freske, statue, vaze, novac i nakit pronađeni na celom ostrvu.
 
  Agios Nikolaos
 
  Glavni je grad Lasiti regije koja je postala svetski poznata zbog velikog broja vetrenjača. Smešten je u srcu veličanstvenog zaliva Mirabelo. Ovaj šarmantni gradić, nekadašnje ribarsko naselje, godinama privlači turiste iz celog sveta, a zalivu nije mogao odoleti ni Volt Dizni ranih šezdesetih godina. U centru grada se nalazi Jezero bez dna u kome se, prema mitologiji, kupala boginja Atina. Tu su i brojne kafeterije, taverne, tradicionalni dućani i prodavnice suvenira. Danas je Agios Nikolaos mondensko letovalište poznato po luksuznim hotelima tipa resort koje okružuju vrtovi mediteranskog bilja, privatne marine i golf tereni. Agios Nikolaos nudi obilje zabave, bogat noćni život koji zadovoljava sve ukuse. Na krajnjem istoku ostrva nalazi se, možda i jedna od najlepših plaža Krita, okružena palmama, Vai plaža sa najsitnijim peskom.