Broj 128
Početna > Putovanja > MODERAN GRAD SA DUGOM ISTORIJOM

Solun

MODERAN GRAD SA DUGOM ISTORIJOM

Solun, poseduje veličinu, živost i ambicije modernih svetskih metropola, a nedostatak spomenika iz grčke prošlosti nadoknađuje brojnim vizantijskim crkvama, odličnim muzejima, restoranima i burnim noćnim životom

Drugi grad Grčke i administrativni centar dva severna regiona, Solun se nalazi na vrhu Solunskog zaliva, uz koji se pruža dužinom od 20 km. Zapadno od grada je Solunsko polje, primorska ravnica blizu ušća Vardara u zaliv. Sa drugih strana grad je okružen brdima planine Hortijatis. Moderan izgled grad duguje najviše katastrofalnom požaru iz 1917. godine, koji je sravnio većinu starih kuća duž lavirinta otomanskih staza, uključujući i celu jevrejsku četvrt, ostavljajući 70.000, skoro polovinu tadašnje populacije, bez krova nad glavom. Grad je obnovljen u narednih osam godina po planu koji je pripremljen pod nadzorom francuskog arhitekte i arheologa Ernesta Ebrara, sa dugačkim centralnim avenijama, paralelnim sa morskom obalom, kao i gusto zbijenim poprečnim ulicama, sa drvećem koje štiti od sunca. Solun je danas univerzitetski grad, napredna luka, industrijski i kulturni centar.
 
  Svačiji i ničiji grad
  Solun je grad komplikovane istorije koji su mnogi smatrali svojim: Vizantinci, Mlečani, Turci, Jevreji, Grci, Jermeni... Njihovi tragovi se nalaze svuda, neki su u međuvremenu postali turistički simboli grada, poput Bele kule, a neki su skriveni, između dve zgrade, izgubljeni u slepim ulicama ili trgovima. Grad je osnovan negde oko 315. godine pre nove ere, osnovao ga je Kasandar, makedonski kralj, i nazvao po svojoj voljenoj ženi Tesaloniki, polusestri Aleksandra Makedonskog. U jezicima zapadne Evrope grad se najčešće naziva Salonika, kao varijanta skraćenice Saloniki, koju upotrebljavaju stanovnici u svakodnevnom govoru. U južnoslovenskim jezicima preovlađuje naziv Solun, koji je blizak turskoj verziji Selanik. Kad su Rimljani osvojili grad 168. g. pne, Solun je postao glavni grad jedne rimske provincije. Za vreme puta u Makedoniju sveti apostol Pavle propovedao je u mesnoj sinagogi, koja je bila glavna za Jevreje tog rejona, i postavio je temelje hrišćanstvu i crkvi. Lokalni rabini su bili nezadovoljni njime, zbog čega su ga proterali iz Soluna u grad Ber. Deobom carstva 379. godine na istočni i zapadni deo, grad postaje glavno sedište novoobrazovane provincije Ilirikum. Solun je bio jedno od najvažnijih trgovačkih središta u Vizantiji, naročito tokom vladavine Komnina, a u njemu su rođeni Ćirilo i Metodije.
 
  Evropski grad kulture
  Mlečani su 1430. godine kupili grad od Vizantinaca, ali su ga izgubili već 1432. godine kada su ga osvojile Osmanlije. Veliki broj sefardskih Jevreja se uselio u Solun, nakon što su proterani iz Španije 1492. godine. Oni su u ranom 16. veku bili najveća religijska grupa u Solunu, a u 18, 19. i početkom 20. veka su i dalje činili veliki deo stanovništva Soluna. Solun je ostao u Osmanskom carstvu do 1912. godine i balkanskih ratova, nakon čega je pripao Grčkoj. Za vreme Prvog svetskog rata Solun su okupirale engleske i francuske trupe, pretvorivši ga u njihovu najvažniju vojnu bazu u jugoistočnoj Evropi i nedaleko od njega je uspostavljen Solunski front. Veliki požar u gradu koji je stari grad od drvenih zgrada potpuno uništio desio se 1917. godine. Posle rata započela je obnova grada po savremenim načelima. Grad je brzo rastao '20-ih godina usled doseljavanja mnogo Grka – izbeglica iz Male Azije. Na početku Drugog svetskog rata u Grčkoj, 22. aprila 1941. godine, Solun su okupirale nemačke trupe i on će biti u njihovim rukama do 30. oktobra 1944. godine. Gradje pogodio težak zemljotres 1978. godine, koji je napravio najviše štete na starim zaštićenim zgradama. Ti spomenici su sledećih godina obnavljani, a 1988. godine stavljeni su na listu Svetske baštine Uneska. Sve ovo je krunisano 1997, kada je grad bio evropski grad kulture.
 
  Istorijske znamenitosti
  Gradski Arheološki muzej se smatra jednim od najboljih u Evropi. Poseduje veliku kolekciju, uključujući i neverovatne dragocenosti u vidu grobnice oca Aleksandra Velikog Filipa Makedonskog, koja je otkrivena u Vergini 1977. godine. Na trgu Dikasterion je arheološko nalazište antičke grčke pijace koja je kasnije preuređena u rimski forum na dva nivoa. Forum je bio srce antičkog grada, a otkrili su ga radnici šezdesetih godina. Najočuvaniji deo foruma je veliko pozorište, koje se još uvek koristi za letnje koncerte. Bela kula je najpoznatiji simbol grada, a originalno je izgrađena kao deo gradskih zidina. Ona se nalazi na šetalištu pored mora, južno od arheološkog muzeja. U Gornjem gradu, sem drvenih kuća iz otomanskog razdoblja i ostataka gradskih zidina iz vizantijskog razdoblja, nalazi se i Aristotelov trg, najvažniji gradski trg. U samom Solunu postoji nekoliko crkava koje se ubrajaju među najlepše u pravoslavnom svetu: Sveta Sofija, Dvanaest apostola, crkva Proroka Ilije, Sveti Pantelejmon...
  Zejtinlik je groblje savezničkih vojnika Prvog svetskog rata gde je sahranjeno i više od dve hiljade srpskih boraca. I danas je posećeno, a dirljive zabeleške i pokloni pokazuju kako odnos s dalekom prošlošću ipak može biti živ i slojevit. Groblje je podignuto na prostoru na kome se od 1916. godine nalazila Glavna vojna poljska bolnica srpske vojske, u sklopu koje je nastalo i groblje za preminule koje je s vremenom preraslo u današnji kompleks.
 
  Smeštaj i noćni život
  Od Uskrsa do avgusta, relativno je lako naći razumnu cenu hotelskih soba, iako nisu uvek smeštene na atraktivnoj lokaciji. Tokom Međunarodnog trgovačkog sajma u septembru i jesenje festivalske sezone u oktobru i novembru, hotelima je dozvoljeno da dodaju 20 odsto na postojeću cenu smeštaja. Od septembra do Uskrsa te cene važe u svakom slučaju, pošto je ovo više poslovno nego turistički orijentisan grad. Prvi utisak je da gradskim centrom dominiraju lokali brze hrane, ali od ranih devedesetih dolazi do eksplozije interesantnih mesta za jelo i piće u Solunu, zajedno sa porastom prosperiteta grada. Noćni život grada, bogat, bučan i vrlo raznolik, nadaleko je poznat. Od brodova-diskoteka do alternativnih klubova, od blistavih penthaus kafea gradske elite pa do gej diskoteka. Najmodernija gradska oblast noćnog života je Ladadika, blizu luke.